inicio
cine-teatro
Tiruleque
O grupo
| TIRULEQUE TIRULEQUE, Grupo de Teatro,
é unha asociación cultural sen ánimo de lucro que,
dende a súa fundación no ano 1985 (oficialmente no 1988)
ven desenvolvendo distintas actividades, con participación activa
na cultura do Carballiño, non só con actos propios, senón
tamén axudando a outras entidades para mellorar no que se poda
toda caste de actos culturais. Por eso véñense tocando tódalas
frontes posibles, incluíndo actividades para nenos, dende os máis
cativos ata estudiantes de bacharelato - FP ou xubilados. Con algúns
momentos de inactividade, altérnanse outros de traballo a reo en
tódolos eidos da cultura nos que se poda axudar ou emprender camiño.
Ata o de agora, un breve resumo das actividades da asociación sería
o seguinte:
Naceu TIRULEQUE ó abeiro da Comisión
Cultural do Casino do Carballiño, cando o seu primeiro director
Euloxio Alonso Rivera, preparou a un grupo de xente, nenos, mozos e adultos,
que deron os seus primeiros pasos con cursiños de expresión
corporal, ortofonía a e preparación de dúas obras
no seu ano de fundación. Durante este tempo o grupo de teatro actúa
e participa nun importante feito cultural: A Primeira Roda Provincial
de Teatro, feita en Ourense, organizada pola Coordinadora Aberta de Teatro
Afeccionado Galaico-Portugués. Actividade patrocinada pola Deputación
de Ourense. No seguinte ano,1986, Euloxio Alonso
Rivera ten que deixa-la dirección por mor do seu traballo profesional
e faise cargo da mesma Xosé Prada Martínez, quedando o grupo
de teatro formado soamente por mozos e adultos. Nos seguintes meses hai unha chea de
actividades sen vagar e folganza, destacando os cursiños de Maquillaxe
teatral e de Dirección Escénica, impartido este último
por Eduardo Alonso, fundador do Centro Dramático Galego. En 1988, TIRULEQUE deixa a titoría
do Casino do Carballiño, se ben segue a manter unha boa relación
coa devandita entidade. Coa súa independencia comeza tamén
a súa vida oficial e administrativa ó aprobarse os seus
estatutos polo que daquela era o Goberno Civil, dándose de alta
no Rexistro de Entidades Culturais de Galicia. - A FARSA DAS ZOCAS (1987)
Carballo Calero - ROMA ¡UNA TOLERÍA!
(7 de Xullo de 2006) Baseada na Farsa Plautina de Agustín Magán
Blanco.
Adaptación de
Xosé Prada - Numerosos Recitais de Poemas e Conta-contos. - I Mostra da Palabra. Concurso de Poemas
e Relatos Curtos en galego, e a súa exposición oral, no
medio dunha festa literaria aberta ó público nas rúas.
1993. - II Mostra da Palabra. Concurso de Poemas
e Relatos Curtos en galego, e a súa exposición oral, no
medio dunha festa literaria aberta ó público nas rúas.
1994. - Cursos de Dirección Escénica,
Técnica de Maquillaxe e de Interpretación 1988, 1989, 1990. - Cursos de Interpretación na Escola
Municipal de Teatro do Carballiño, anos 1994, 1995, 1996, 1998,
1999, 2000. 2001 e 2002 - Estrea de As alegres comadres de Windsor
no Auditorio do Carballiño. Compoñentes de Tiruleque, asistentes
ó curso, poñen en escena unha adaptación dirixida
por Josi Lage, xunto co resto dos alumnos da Escola Municipal de Teatro
do Carballiño, curso 2000-2001 - Recital de Poemas, 8 de Marzo 2002,
no Casino do Carballiño. - Curso de Clown coa Escola Municipal
de Teatro do Carballiño, curso 2001-2002. - Estrea de Hamlet. Compoñentes
de Tiruleque, poñen en escena unha tramposa adaptación dirixida
por Jouse García, xunto co resto dos alumnos da Escola Municipal
de Teatro do Carballiño. Curso 2001-2002. Data de estrea o 28 de
Xuño de 2002 no Auditorio Municipal do Carballiño. - Lectura dramatizada do obra “María
Fernández”, xoguete cómico en tres actos de Muñoz
Seca e Pérez Fernández, baixo a dirección de Jouse
García, conmemorando o cincuentenario da súa representación
no Carballiño e do Día Mundial do Teatro. - Cursiño de Expresión Corporal
e Commedia dell’arte impartido por Jouse García, profesor
da Escola Municipal de Teatro do Carballiño, en Marzo de 2004. - Cursiño de Iluminación
Teatral de 16 horas organizado pola Federación Galega de Teatro
Afeccionado e celebrado no Auditorio de Cangas do Morrazo, os días
25 e 26 de Xuño do ano 2005. Impartido por J. Salvador Del Río
Pérez, actor profesional de Llullu Teatro e Teatro de Ningures,
con ampla experiencia no desexo de iluminación e manexo de equipos
técnicos. - Membros de Tiruleque, participan no
elenco artístico, actuando nas curtametraxes “D. E. P. (Descansar
en Paris)” “LENTURA” e “GALIZA”, ó
carón de actores profesionais, como Jouse García, Josi Lage,
Dorotea Bárcena, Celso Bugallo ou Luis Tosar. - Cursiño de Voz que, cunha duración
de 24 horas, recibiron os membros de Tiruleque durante os meses de Outubro,
Novembro e Decembro de 2005, impartido por Santiago Fernández,
actor e director de teatro, dobraxe e televisión. Licenciado en
Arte Dramática, foi profesor de Declamación no Conservatorio
Superior da Coruña durante doce anos. Ten colaborado coas compañías
Tespis, Teatro Circo, Escola Dramática Galega e Casahamlet, da
que, xunto con Manuel Lourenzo, foi fundador - Representación de varios cadros,
algúns con improvisacións, sobre textos de “¡Marchando,
unha de tolos!” no “II Festival Benéfico José
Luis Vázquez” o 26 de Novembro de 2005. - Membros de Tiruleque, participan no
Obradoiro de Teatro de Segundo Nivel 2006, impartido por Sarabela en Ourense. - Recital de poemas de Lugrís Freire
o día 16 de Maio de 2006, na Casa da Cultura do Carballiño,
co gallo do día das Letras Galegas 2006 - Novo Cursiño de Iluminación
Teatral de 16 horas organizado pola Federación Galega de Teatro
Afeccionado e celebrado no Auditorio de Cangas do Morrazo, os días
27 e 28 de Maio do ano 2006. Impartido por J. Salvador Del Río
Pérez. - Participación de membros de Tiruleque
no “III Festival Benéfico José Luis Vázquez”
o 18 de Novembro de 2006, a prol de Movemento contra a Violencia de Xénero - Tiruleque, Grupo de Teatro é
invitado pola Comisión das Festas do San Cibrao do Carballiño
a dar o Pregón das Festas o día 14 de Setembro de 2007,
representando no balcón do Concello unha pantomima a xeito de cidadáns
da antiga Roma. - Participación de membros de Tiruleque
no “IV Festival Benéfico José Luis Vázquez”
o 23 de Decembro de 2007, a prol de Aldeas Infantís. -Adaptación e traducción
ó galego do Entremés de Cervantes O VELLO CELOSO. (Xosé
Prada)
-Adaptación do texto de ASINARIA
de Plauto, en galego (Javi Lorenzo, Clara Vázquez, Xosé
Prada): Logo de botar durante un mes traballando
na obra de Plauto, ASINARIA, adaptando o texto do escritor latino á
unha época de finais do século XIX ou principios do XX,
finouse un texto en galego do que TIRULEQUE, Grupo de Teatro, pode dicir
a boca chea que non só se sinte orgullosa diso, senón que
se conseguiu un texto de grande valor literario. Conservouse a estructura
da obra que sigue asentándose nos cinco actos, con tódalas
escenas que no seu inicio foron deseñadas por Plauto, engadíndoselle
catro personaxes máis dos que aparecen no orixinal. - MIL PESOS PARA CARMIÑA estreouse
no Auditorio do Carballiño o 26 de Outubro de 2001. Repúxose, a petición popular
o 31 de Maio de 2002, tamén no Auditorio do Carballiño. Abriu o Festival das Noites Teatrais
de Vilamarín o 15 de Xullo do 2002. Representouse en Beade o 7 de Setembro
de 2002. Fíxose outra representación
o 28 do mesmo mes en Seixalvo co gallo da Semana Cultural da A.C. San
Breixo. Representouse en Carballeda de Avia o
12 de Outubro de 2002, dentro dos actos culturais da IV Romaría
de Outono da A.C. Lodairo. Unha vez máis, o 10 de Novembro
de 2002, no salón social da A. de Veciños de Partovia, co
gallo da presentación das novas instalacións ós socios
e veciños de Partovia. A última representación
desta comedia foi ante o público ourensán, o 22 de Novembro
de 2002, no Teatro Principal de Ourense, dentro da programación
organizada polo Padroado. Hai algún tempo que, TIRULEQUE,
Grupo de Teatro comezou a procura dun novo texto literario que se axeitase
ás necesidades do grupo, tanto no estilo como no tipo de obra.
Queriamos unha comedia ou unha farsa, de ser posible en prosa, mellor
xa escrita orixinariamente en galego para non ter o traballo de traducila,
como ocorreu con Asinaría de Plauto, e cun número de personaxes
non inferior a dez. No primeiros meses do ano a obra estaba
seleccionada. O grupo de actores inclinouse pola comedia de Agustín
Magán Blanco: FARSA PLAUTINA. A obra ten un texto orixinal apousentado
sobre seis comedias de Plauto, nos que Agustín Magán traballou
facendo unha “contaminatio” e aportando a súa sabenza.
Podemos distinguir entre outras comedias de Plauto, a “Xemelgos”,
“Gurgullo” ou “Miles Gloriosus”. TIRULEQUE, Grupo de Teatro comezou a
traballar no texto da obra para actualizar algunha das súas frases
máis conxunturais, adapta-los personaxes ás necesidades
e número de actores cos que conta o grupo, e logo de un mes de
labor e discusións barallando ideas, comezaron os ensaios cun texto
ó que e lle deu o título máis rechamante de: ESTÁN
TOLOS ESTES ROMANOS. Hoxendía, debido a que anda polos escenarios
unha obra que se desenvolve no mundo dos deuses gregos do Olimpo, mudóuselle
o nome inicial polo de <<ROMA: UNHA TOLERÍA!>> Once
actores interpretan ós dezaseis personaxes, facendo algún
actor ata catro personaxes distintos, segundo as necesidades do momento
teatral. Desgraciadamente, como ocorre con tódolos grupos de teatro
afeccionado, as horas de ensaio, hipotecadas polo traballo profesional
de cada un dos actores; foi atrasando día tras día a estrea.
Amais, o traballo sobre esta obra tívose que deixar en espera durante
meses para poder atende-las demandas da representación de Silicon
Valley. Nembargante, arranxados ó fin tódolos atrancos puidemos
chegar á tan esperada estrea. ARGUMENTO (Máis ou menos) Ladino, senador romano, e a súa
dona Imperata, teñen dous fillos xemelgos: Filipo e Alonso. Nunha tempestade no mar do Peloponeso,
perden ó pequeno Filipo, e dende entón múdanlle o
nome a Alonso, o fillo que lles queda, chamándolle Filipo en memoria
do desaparecido. Pasan os anos e, cando esperan ó
seu fillo Filipo que ven de regreso dunha viaxe de negocios, cóntanlle
a perda dun dos seus fillos a Rillamillas, un velliño que anda
polo mundo adiante buscando á súa filla Leticia, roubada
polos piratas cando nena e, posiblemente, vendida a unha domus lenocinii;
ou sexa a unha casa de putas. O mozo, Filipo (Alonso), volve desa viaxe
comercial traendo consigo a Lúa, unha escrava da que está
namorado, pero para disimula-los seus sentimentos tenta metela na casa
paterna como serva, a pesares dos consellos de Farfallas, outra experimentada
criada que lle advirte de que o seu pai, Ladino, non deixa pasar ocasión
de levantarlle as saias ás escravas. Filipo, para que Lúa non se vexa
cargada de traballos, merca, como agasallo para súa nai, unha nova
criada chamada Coral, á alcaiota Lestina, e encoméndalle
a esta última que agache a Lúa, na espera das súas
ordes. Nembargante, Lestina, xa denantes deste
trato, vendéralle a Coral ó capitán Mataducias, un
guerreiro que, acompañado do soldado Trincapiollos, anda por Roma
gabándose de mil fazañas e que, entre os contos de tantas
batallas ganadas e tantos inimigos vencidos, recruta a Gurgullo, un liberto
con máis fame que Carpanta, para que o axude a engrosa-lo seu exército. Cando Mataducias descobre que Lestina
vendeu á escrava Coral sen respecta-lo seu trato, arma unha patulea
de mil demos, con ameazas de morte a tododios, non habendo defuntos a
quen enterrar porque Filipo ponlle coto a tanta ferocidade. Aparece en escena Filipo II, o fillo
de Ladino e Imperata a quen daban por afogado, e a quen todos toman polo
seu irmán xemelgo, Filipo I, creándose unha confusión
nas criadas e incluso nos seus propios pais. En tanto, Ladino quere pasar pola pedra
canta criada se lle poña por diante, e procura amaña-lo
casorio de Lúa con Cacafefe, un escravo palastrán, e así
meterse na cama de Lúa, namentres Cacafede ande ós biosbardos. Filipo I, desesperado perante este inminente
casorio que o privará da súa namorada, vai na procura dunha
árbore na que enforcarse ó non atopar remedio nas súas
súplicas a Xúpiter, que non fai milagres pero da bos consellos. Imperata cheira que Ladino lle quere
adorna-la fronte cuns bos cornos, e para burlar ó seu marido convence
ó escravo Trasegas, un borrachelas, para que, disfrazado de noiva,
se faga pasar por Lúa, case con Cacafede e... máis aínda:
marchen de lúa de mel; viaxe á que tamén se apuntará
Ladino, coa esperanza pillar na cama a Lúa, que afirma unha e outra
vez que destripará a quen tente desvirgala... A cousa segue... O día 7 de Xullo de 2006, ás
23 horas, “ergueuse o pano” de ROMA, UNHA TOLERÍA!
no Auditorio do Carballiño, con grande éxito e a presencia
de 533 espectadores confirmados. Representouse o día 28 e Xullo
de 2006, no salón da Antiga Escola de Cotelas – Piñor,
ás 21’30 horas. Repúxose no Auditorio do Carballiño,
o sábado día 28 de Outubro de 2006 ás oito da tarde. Presentouse o día 9 de Decembro
de 2006, ás nove da noite, no Teatro Principal de Santiago, dentro
do V Festival Agustín Magán que organiza a FEGATEA. Representouse o día 16 de Marzo
de 2007 no Salón de Actos do Edificio da Terceira Idade de Vedra
(A Coruña), ás nove da noite, dentro da actividade do IV
Festival de Teatrofilia. Representouse ás nove da noite
do día 7 de Xullo de 2007 no Salón de Actos da Casa de Cultura
de Xinzo de Limia (Ourense). Novamente, ás 11 da noite do 20
de Xullo de 2007, no salón do Edificios Multiusos de San Cristovo
de Cea (Ourense), dentro das actividades do Verán Cultural. Representouse ás oito da tarde
do día 22 de Xullo de 2007 no salón de actos da Escola de
Beariz (Ourense). Representouse ás 22’30 horas
do día 24 de Agosto de 2007 en Chantada (Lugo) co gallo do XVII
Festival de Teatro que organiza a Asociación Centro Teatral Faro-Miño. Representouse ás 19 horas do día
28 de Outubro de 2007 no Salón de Actos da Casa de Cultura de Ferreira
de Pantón (Lugo. (10). Están previstas sendas representacións,
o día 29 de Marzo de 2008 no Centro Penitenciario de Pereiro de
Aguiar (Ourense), e o día 5 de Abril no Teatro Principal de Ourense.
Carballiño, a 12 de Febreiro
de 2008 |
